{"id":1585,"date":"2022-05-09T12:55:16","date_gmt":"2022-05-09T12:55:16","guid":{"rendered":"https:\/\/diothercity.eu\/bez-kategorii\/poznam-pania-z-pyskowic\/"},"modified":"2022-05-12T09:44:51","modified_gmt":"2022-05-12T09:44:51","slug":"poznam-pania-z-pyskowic","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/diothercity.eu\/pl\/blog-pl\/poznam-pania-z-pyskowic\/","title":{"rendered":"Poznam Pani\u0105 z Pyskowic"},"content":{"rendered":"\n

Katarzyna Szota-Eksner publikuje odkryte pyskowickie (cho\u0107 nie tylko) her-storie na swoim blogu, kilka z nich opublikowa\u0142a w ksi\u0105\u017cce. Inspiruje innych do poszukiwania nieoczywistych trop\u00f3w i inspiruj\u0105cych postaci.<\/strong><\/p>\n\n

Pyskowice to niewielkie miasteczko na po\u0142udniu Polski. Jak w ka\u017cdym polskim mie\u015bcie wi\u0119kszo\u015b\u0107 ulic czy plac\u00f3w nosi nazwy m\u0119skich bohater\u00f3w. Stoj\u0119 na niewielkim ryneczku, jest ciep\u0142e letnie popo\u0142udnie. Przygl\u0105dam si\u0119 kamieniczkom, przede mn\u0105 pi\u0119kny, odrestaurowany Ratusz i zamkni\u0119ta ju\u017c restauracja Ratuszowa. \n<\/p>\n\n

\"\"
Zdj\u0119cie: Hanna Wierzbicka<\/figcaption><\/figure>\n

My\u015bl\u0119 o kobietach, kt\u00f3re by\u0142y tu przede mn\u0105.<\/p>\n\n

(Gdzie si\u0119 podzia\u0142y te wszystkie kobiety, kt\u00f3re by\u0142y tu przed nami i dlaczego tak ma\u0142o o nich wiemy? Ile znacie s\u0142awnych kobiet? A \u017ce\u0144skie nazwy ulic? I dlaczego ,,m\u0119stwo\u2019\u2019 przysparza kobiecie chwa\u0142y i godno\u015bci, a ,,babskie gadanie\u2019\u2019 jest ja\u0142owe i niepowa\u017cne? A w\u0142adza? I czy znamy jakie\u015b wojowniczki i \u017co\u0142nierki?) \n<\/p>\n\n

Czy poznam Pani\u0105 z Pyskowic? <\/p>\n\n

Ruszam zatem w herstoryczn\u0105 podr\u00f3\u017c (* herstoria dos\u0142ownie to ,,jej opowie\u015b\u0107\u2019, neologizm stworzony na podstawie gry j\u0119zykowej his-story czyli jego opowie\u015b\u0107, od ponad dwudziestu lat funkcjonuj\u0105cy ju\u017c jako rozpoznawalna formu\u0142a \u017cargonu naukowego i j\u0119zyka popularnego). \n<\/p>\n\n

W Pyskowicach dzia\u0142a pr\u0119\u017cnie grupa amator\u00f3w \u2013 historyk\u00f3w. Wszyscy jak jeden m\u0105\u017c (!) chc\u0105 pom\u00f3c. Pocz\u0105tki s\u0105 jednak trudne \u2013 miasteczko ma wielu zacnych przodk\u00f3w ale z kobietami nie jest wcale \u0142atwo. Z pomoc\u0105 przychodzi Roland Skuba\u0142a \u2013 mi\u0142o\u015bnik historii \u015al\u0105ska i Pyskowic, w\u0142a\u015bciciel i tw\u00f3rca muzeum historyczno-militarnego. I tak poznaj\u0119 poruszaj\u0105c\u0105 herstori\u0119 jego babci- Heleny pyskowiczanki, kt\u00f3r\u0105 II wojna \u015bwiatowa wygna\u0142a z ukochanego miasteczka. \n<\/p>\n\n

\"\"
Zdj\u0119cie Heleny Nawarki z archiw\u00f3w Rolanda Skuba\u0142y \n<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n

W 1944 roku Helena ma siedemna\u015bcie lat. Urz\u0105d Pracy kieruje j\u0105 do pracy w Cegielni (znajduje si\u0119 tam wtedy sztab obrony przeciwlotniczej ). Helena jako telefonista roznosi meldunki. Kiedy wiadomo ju\u017c, \u017ce do Pyskowic zbli\u017caj\u0105 si\u0119 Rosjanie jeden z oficer\u00f3w namawia j\u0105 do zostania z rodzin\u0105, ale ona decyduje si\u0119 jecha\u0107 z wojskiem w g\u0142\u0105b Niemiec. Po drodze prze\u017cywa bombardowanie Drezna. \n<\/p>\n\n

\"\"
Zdj\u0119cie Heleny Nawarki z archiw\u00f3w Rolanda Skuba\u0142y<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n

,,Trzeba by\u0142o le\u017ce\u0107 twarz\u0105 w \u015bniegu. Alianci zrzucali bomby fosforowe, kt\u00f3re wznieca\u0142y bardzo trudne do ugaszenia po\u017cary. Prze\u017cy\u0142am!\u201d \u2013 po latach opowiada swojemu wnuczkowi. \n<\/p>\n\n

Ostatnim promem przez rzek\u0119 Elb\u0119 m\u0142oda dziewczyna ucieka (,”z takimi jak ona\u201d) ze zniszczonego miasta. Rosjanie depcz\u0105 im po pi\u0119tach. \n<\/p>\n\n

(Od kolejnych opowie\u015bci nie mog\u0119 si\u0119 ju\u017c op\u0119dzi\u0107, czuj\u0119 jak pyskowicka herstoria rozbrzmiewa coraz \u015bmielej.) \n<\/p>\n\n

\u2026<\/p>\n\n

Pada wiosenny deszcz. Stoj\u0119 przed gmachem pyskowickiego liceum. Pi\u0119kny, zbudowany z czerwonej ceg\u0142y budynek w stylu gotycko-roma\u0144skim do u\u017cytku zosta\u0142 oddany w 1861 roku. W liceum koedukacyjnym i gimnazjum zaj\u0119cia rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 w 1945 roku w maju. Nauka w szkole trwa\u0142a 6 lat, w tym 4 lata gimnazjum i dwa lata liceum. Nauczanie rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 bez polskiego ksi\u0119gozbioru, brakowa\u0142o pomocy dydaktycznych i konieczny by\u0142 dalszy remont budynku. \n<\/p>\n\n

Obecnie w budynku liceum mie\u015bci si\u0119 r\u00f3wnie\u017c Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna. Jestem um\u00f3wiona z jej dyrektork\u0105. Pukam do drzwi. \n<\/p>\n\n

Agata Or\u0142owska przyjmuje mnie bardzo ciep\u0142o. B\u0119dziemy rozmawia\u0107 o jej mamie Stanis\u0142awie Dobrowolskiej \u2013 nauczycielce biologii oraz pyskowickiej aktywistce. \n<\/p>\n\n

Pani Stanis\u0142awa przyjecha\u0142a do Pyskowic (dok\u0142adnie do Dzier\u017cna) w 1961 roku. M\u0142oda nauczycielka biologii przyjecha\u0142a z jedn\u0105 walizk\u0105 i nakazem pracy (takie to by\u0142y czasy). Zosta\u0142a bardzo ciep\u0142o przyj\u0119ta przez mieszka\u0144c\u00f3w (dosta\u0142a rower a pod jej drzwiami czasem kto\u015b regularnie zostawia\u0142 koszyk z grzybami, takimi prosto z lasu). Zamieszka\u0142a w wynaj\u0119tym pokoju, kt\u00f3ry jednak okaza\u0142 si\u0119 by\u0107 bardzo zimny i wtedy dyrektorka szko\u0142y zaprosi\u0142a Stanis\u0142aw\u0119 do swojego domu. Czasy by\u0142y ci\u0119\u017ckie, ale ludzie okazywali sobie du\u017co ciep\u0142a i \u017cyczliwo\u015bci. Brakowa\u0142o nauczycieli, \u0142\u0105czono klasy – Stanis\u0142awa uczy\u0142a wszystkiego. W 1963 urodzi\u0142a c\u00f3rk\u0119 i to by\u0142 te\u017c rok w kt\u00f3rym powsta\u0142a nowa szko\u0142a (dzi\u015b nr 6). Pani Stanis\u0142awa zosta\u0142a zaproszona do jej wsp\u00f3\u0142tworzenia. By\u0142a bardzo lubian\u0105 nauczycielk\u0105, mia\u0142a dobry kontakt z uczniami. \n<\/p>\n\n

Charyzmatyczna, podobnie jak w\u0142a\u015bcicielka kultowej restauracji Ratuszowa. <\/p>\n\n

Restauracja \u201ePod Ratuszem\u201d na rynku w Pyskowicach. Albo po prostu Ratuszowa, jak nazywaj\u0105 j\u0105 miejscowi. Zagl\u0105dam przez zakratowane okna. Nakryte bia\u0142ymi obrusami sto\u0142y, przez rozsuwane drzwi wpada \u015bwiat\u0142o. Sztuczne kwiaty w wazonach. Talerze u\u0142o\u017cone r\u00f3wnymi rz\u0119dami. Og\u0142oszenie na elewacji: Restauracja i sklep nieczynne. Przepraszamy. Lokal na sprzeda\u017c. <\/em> \n<\/p>\n\n

Pani Jadwiga \u017belazna przyjmuje mnie w domu. D\u0142ugi st\u00f3\u0142, w tle muzyka powa\u017cna, przede mn\u0105 pyszna kawa i tiramisu. Gospodyni \u2013 elegancka i dystyngowana. Zawsze umalowana, z charakterystycznym kokiem, czaruj\u0105ca, uczciwa, gospodarna\u2026 Tak jest pami\u0119tana przez mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rym jawi\u0142a si\u0119 troch\u0119 jak posta\u0107 z dawnego filmu. Czy opowie mi o \u017cyciu towarzysko-rozrywkowym Pyskowic ostatnich dekad? \n<\/p>\n\n

\"\"
Pani Jadwiga, 18 lat, w studiu fotograficznym. Zdj\u0119cie z prywatnych archiw\u00f3w rodziny \u017belaznych.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n

\u2026<\/p>\n\n

Helena po tu\u0142aczce wojennej wr\u00f3ci\u0142a do swoich ukochanych Peiskretscham i tutaj te\u017c zosta\u0142a pochowana. Wnuczka Stanis\u0142awy Dobrowolskiej opowiada: ,,Z babci\u0105 to trzeba by\u0142o wychodzi\u0107 godzin\u0119 wcze\u015bniej, bo wszyscy chcieli z ni\u0105 porozmawia\u0107, zatrzymywali j\u0105 na ulicy, rozmawia\u0142a z ka\u017cdym.\u201d Opowie\u015b\u0107 o charyzmatycznej w\u0142a\u015bcicielce Ratuszowej powoduje, \u017ce zostaj\u0119 wr\u0119cz zasypana zdj\u0119ciami Pyskowic z okresu \u015bwietno\u015bci restauracji. Mn\u00f3stwo wspomnie\u0144. \n<\/p>\n\n

Wszystko si\u0119 miesza. Pisz\u0105 do mnie kobiety i m\u0119\u017cczy\u017ani w r\u00f3\u017cnym wieku. Moje bohaterki \u017cyj\u0105 w \u015bwiadomo\u015bci pyskowiczan. Ka\u017cda herstoria ma sw\u00f3j ci\u0105g dalszy. Te herstoryczne tropy s\u0105 by\u0107 mo\u017ce nieoczywiste ale na pewno budz\u0105 emocje i anga\u017cuj\u0105. Przesz\u0142o\u015b\u0107 o\u017cywa \u2013 herstorie maj\u0105 moc! \n<\/p>\n\n

Katarzyna Szota – Eksner:<\/strong> Prowadzi szko\u0142\u0119 jogi Yogasana www.yogasana.pl<\/a>, organizatorka wielu kobiecych wyjazd\u00f3w i warsztat\u00f3w w ca\u0142ej Polsce. Pracuje z kobietami w ka\u017cdym wieku, prowadzi zaj\u0119cia dla seniorek i Uniwersytetu Trzeciego Wieku, jak r\u00f3wnie\u017c dla os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami. Wsp\u00f3\u0142tworzy gliwicki Klub Ksi\u0105\u017cki Kobiecej. Tw\u00f3rczyni projektu Kino Kobiet z Pyskowic oraz tw\u00f3rczyni herstorycznego projektu Poznam Pani\u0105 z Pyskowic. Cz\u0142onkini grupy i wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielka Nic o Nas Bez Nas<\/em> Ruch. Ruch Kobiecy Gliwice i Pyskowice. Aktywista i spo\u0142eczniczka. W tym roku rozpocz\u0119\u0142a studia psychoterapeutyczne w nurcie Gestalt. Jak Polska d\u0142uga i szeroka namawia kobiety do szukania (mimo wszystko!) si\u0142y w sobie. Spisuje herstorie kobiet z s\u0105siedztwa. Dziewczyna ze \u015al\u0105ska, joginka, wegetarianka, felietonistka i feministka. Autorka bloga www.her-story.pl<\/a> W listopadzie 2020 ukaza\u0142a si\u0119 jej pierwsza ksi\u0105\u017cka o herstoriach silnych kobiet. Liderka R\u00f3wno\u015bci w wojew\u00f3dztwie \u015bl\u0105skim (Stowarzyszenia Kongres Kobiet oraz Ambasady Wielkiej Brytanii). \n<\/p>\n\n

\"\"
Katarzyna Szota-Eksner<\/figcaption><\/figure><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Katarzyna Szota-Eksner publikuje odkryte pyskowickie (cho\u0107 nie tylko) her-storie na swoim blogu, kilka z nich opublikowa\u0142a w ksi\u0105\u017cce. Inspiruje innych do poszukiwania nieoczywistych trop\u00f3w i inspiruj\u0105cych postaci. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1564,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":""},"categories":[29],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/diothercity.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1585"}],"collection":[{"href":"https:\/\/diothercity.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/diothercity.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/diothercity.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/diothercity.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1585"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/diothercity.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1585\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1625,"href":"https:\/\/diothercity.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1585\/revisions\/1625"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/diothercity.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1564"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/diothercity.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1585"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/diothercity.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1585"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/diothercity.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1585"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}